Over Antenno

Het vluchtig uitgescheurde artikel zat wat verkreukt tussen andere vakantielectuur. De Standaard interviewde eind juli in Mens & Economie Prof. Dr. ir. Erik Dejonghe en dat naar aanleiding van de lancering van de iPad. De man is niet zo heel bekend, maar voor mij is hij onvergetelijk als lesgever ‘nieuwe communicatietechnologieën’, een klein decennium terug aan de UGent (vandaag is hij er nog steeds gastdocent trouwens). Als ik vandaag even terugblik op het curriculum dat ik in de twee licenties (ja zo heette dat in die dagen) communicatiewetenschappen te verteren kreeg, dan moet ik bekennen dat niet zo heel veel cursussen me vandaag nog regelmatig van pas komen. Een vleugje auteursrecht of journalistieke deontologie, dat wel, als iemand me vraagt hoe dat weer zit met zo’n recht van antwoord. Of wat filmgeschiedenis om te merken hoe een reclameregisseur zijn klassiekers kent. Overzichten van het medialandschap uit die tijd zijn intussen dramatisch gedateerd en dat zou je eigenlijk ook verwachten van een vak over nieuwe communicatietechnologie. Niets is minder waar. De voormalige nummer twee van Barco had en heeft namelijk een zeer interessant model dat helpt bij het inschatten van de slaagkansen van new tec.

Het introduceren en eventuele slagen verloopt volgens hem in vier stappen. Nieuwigheden worden sowieso opgepikt door ‘early adopters’, zo’n 5% van het publiek. Na deze ‘irrationele speelvogels’ -zoals Dejonghe deze groep, waartoe hij zelf behoort, omschrijft - komen de rationele volgers. Zij vervangen op basis van rationele elementen hun oude technologie door de nieuwe. Nog eens goed voor 10% van de markt, maar onvoldoende om al van een succes te spreken. Dat komt er pas eens er voldoende kritische massa is opgebouwd en de echte grote doorbraak komt er eens een killer application voor grote groei zorgt. Het model wordt verder uitgediept met een reeks rem- en succesfactoren die een en ander verklaren. De voorbeelden die Erik Dejonghe tien jaar terug gaf zijn vandaag museumstuff: hij verklaarde met het model waarom de CD het wel haalde en de minidisc niet algemeen doorbrak. Waarom Microsoft Word wel en Wordperfect niet de marktleider werd. Of hij vertelde hoe de video pas een echt een succes werd dankzij de killer app die opnemen van televisie was.

Voorspellen met het model is weer andere koek. Zo herinner ik me dat Dejonghe vijf jaar terug zeer sceptisch was over digitale tv. Hij zag niet waar die 10% rationale vervangers zouden worden gevonden. Telenet en Belgacom zagen het duidelijk wel. Desondanks ben ik het model de voorbije tien jaar haast onbewust blijven gebruiken telkens nieuwigheden (of zelfs mediamerken) het licht zagen. Van blogs tot Twitter, van internet 2.0 over de smartphone tot de iPad. “Persoonlijk zie ik de echte brede doorbraak van het tabletconcept bij een concurrerend aanbod van toestellen van 200 tot 250 euro, waarop een open source Android-achtig operating system draait”, zegt hij daarover in De Standaard. Dejonghe heeft goed gekeken naar de evolutie van de smartphones en dat is net de sterkte van het model aan het worden: de voorbije jaren heeft het zoveel technologieën de revue zien passeren, dat de voorspellingen meer accuraat worden. Om maar te zeggen: u ziet Erik Dejonghe de komende jaren nog wel opduiken, en niet enkel in de komkommertijd.

Wouter Temmerman